یکی از مراجع قضایی که مساوی ترین تصمیمات رو در پیش گرفتن می کنه، دیوان عدالت اداریه. اسم این منبع اشاره ای داره به این نکته که ممکنه حقوق مردم به وسیله نهادهای دولتی و عمومی به هر دلیلی رعایت نشه و پس مرجعی واسه رسیدگی به این موارد در نظر گرفته شده. در اصلِ یکصد و هفتاد و سوم قانون اساسی اومده: «به خاطر رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مأمورین یا واحدها یا آئین نامهای دولتی و احقاق حقوق اونا، دیوانی به نام دیوان عدالت اداری زیر نظر رئیس قوه قضائیه تأسیس می شه. حدود اختیارات و نحوه ی عمل این دیوان رو قانون تعیین می ­کنه.»

این نوشته رو بخونین تا با وظایف دیوان عدالت اداری بیشتر آشنا شید.

مثلا ممکنه در یک دستگاه دولتی کار کرده باشین اما بنا به دلایل و بهونهایی از پرداخت حق بیمه شما سر باز زده باشن. ممکنه یکی از مأموران دولتی به مناسبت شغل خود در مورد شما انجام دهنده عملی شه که حق شما رو ضایع کنه، مثلا مخالف با قانون، از آزاد کردن اموال شما در گمرک پرهیز کنه. یا حتی آیین نامه یا بخشنامه ای از طرف یکی از نهادهای دولتی یا عمومی صادر شه و حقوقی رو که افراد به موجب قانون دارن، خراب کنه (البته به جز بخشنامهای رئیس قوه قضاییه و چند نهاد دیگر مثل شورای نگهبان و شورای عالی امنیت ملی). در همه این موارد شما می تونین از این تصمیمات و اقدامات به دیوان عدالت اداری شکایت کنین.

صلاحیت دیوان عدالت اداری

واسه روشن تر شدن مواردی که میشه واسه حل وفصل شون به دیوان مراجعه کرد، صلاحیت دیوان رو تقسیم بندی می کنیم. برابر قانون دیوان عدالت اداری، در سه مورد امکان مراجعه به این منبع هست.

۱. زمانی که شما از تصمیمات یک نهاد دولتی یا عمومی مثل وزارتخانه یا شهرداری یا مثلا سازمان تأمین اجتماعی شکایتی دارین. این تصمیمات ممکنه به شکل آیین نامه یا بخشنامه یا هر شکل دیگری باشن. مثلا یکی از شهروندان اقدام به طرح شکایت واسه باطل شدن بخشنامه نیروی انتظامی نمود که طبق اون تفتیش و بازرسی خودروها بدون اخذ مجوز مقام قضایی مجاز شمرده شده و دستور تفتیش خودروها بدون احتیاج به اخذ مجوز مخصوص هر خودرو از طرف مقام قضایی صادر شده. دیوان، با توجه به اینکه در قانون آیین قضاوت کیفری، تفتیش منازل، اماکن، اشیا و … رو به شرط دستور مقام قضایی (نه نیروی انتظامی) کرده بود، این بخشنامه رو باطل شدن کرد.

۲. ممکنه شکایت شما به دلیل اقدامات یا تصمیمات یکی از مأموران یا کارمندان نهاد دولتی باشه، نه خود اون نهاد. مثلا یکی از کارمندان اداره ای دولتی که یه مدت در اونجا مشغول به کار بودین، برخلاف مقرراتِ خودِ اون سازمان از پذیرش خواسته بیمه شما سرباز می زنه. در این وضعیت می تونین با مراجعه به دیوان عدالت اداری و طرح دعوا علیه اون سازمان، احقاقِ حق کنین.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   وظایف شورای نگهبان و بخش اختیارات این منبع "

۳. مورد سوم هم ناظر به وقتیه که قبلا شکایت خود رو در یکی از مراجع شبه قضایی مطرح کردین و می خواید از تصمیم اون منبع تجدیدنظر خواهی کنین. مثلا هیئت حل اختلاف مالیاتی درباره شکایت شما از میزان مالیات تعیین شده تصمیمی گرفته که اونو مساوی نمی دونین. دیوان منبع رسیدگی به اعتراضات شما به تصمیمات کمیسیونایی مثل کمیسیونای مالیاتی، هیئت حل اختلاف کارگر و کارفرما، کمیسیون موضوع ماده (۱۰۰) قانون شهرداریا منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنهاست. اینکه آرای این مراجع شبه قضایی قابل رسیدگی دوباره در دیوان عدالت اداری هستن، بسیار به سود مردمه و امکان اصلاح اشتباهات این مراجع رو جفت و جور می کنه.

سازمان دیوان به این صورته که در شعب ابتدایی و تجدید نظر، هیئت عمومی و هیئتای تخصصی وجود دارن. شعب ابتدایی و تجدیدنظر به موارد شکایتی که در شماره های ۲ و ۳ بالا اشاره شد می پرازن. قضات این شعب کمه کم ۵ سال سابقه قضایی دارن. این نکته نشون دهنده ی اینه که دقت قضایی واسه رسیدگی به شکایت مردم از کارکرد نهادهای دولتی بسیار مهمه. شعب ابتدایی با یک قاضی و شعب تجدیدنظر با سه قاضی تشکیل می شن. اما مورد ۱ که در بالا اشاره شد، یعنی شکایت از آیین نامها و بخشنامها و تصمیمات سازمانا اول واسه بررسی دقیق در هیئتای تخصصی و بعد واسه تصمیم گیری پایانی در هیئت عمومی دیوان مطرح می شن. دیوان واحد اجرای احکام داره که به اجرای آرای ارسال شده از شعب می پردازه.

واسه طرح دادخواست لازمه در برگ مخصوص طرح دادخواست در دیوان شکایت خود رو بنویسین و اونو تقدیم دیوان کنین. با مراجعه به سایت دیوان عدالت می تونین نکات مفیدی راجبه چگونگی تقدیم دادخواست پیدا کنین.

همونجوریکه اول هم توضیح داده شد، دیوان مرجعیه که با نگاهی مساوی و واسه رعایت حقوق مردم تشکیل شده و به قضاوت می پردازه. پس هیچ وقت از طرح دعوا در این منبع ناامید نباشید.

تهیه شده در: chetor.com


۱

دسته‌ها: آموزشی